Ekonomiczne, prawne i kulturowe uwarunkowania zmian zatrudnienia osób niepełnosprawnych : perspektywa pracodawców i wyzwania dla polityki społecznej
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2015.10.1Słowa kluczowe:
Osoby niepełnosprawne, Pracodawcy, Kultura organizacyjna, Polityka społecznaAbstrakt
Polski model rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia osiąga niską efektywność zatrudnieniową i wymaga zmian. Aktywność zawodowa osób niepełnosprawnych utrzymuje się na bardzo niskim poziomie. Kluczową stroną stosunku pracy są pracodawcy, od których postaw i zaangażowania w dużym stopniu zależą oferty pracy dla osób niepełnosprawnych. W artykule podjęto temat zmian systemu wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych, uwzględniający perspektywę pracodawców i dokonujące się zmiany w społeczeństwie. Instrumenty ekonomiczne mają ograniczony wpływ na zatrudnianie niepełnosprawnych pracowników na otwartym rynku pracy. Jedną z największych barier w zatrudnianiu osób niepełnosprawnych są uprzedzenia i stereotypy występujące po stronie pracodawców i pracowników. Badania dobrych praktyk w organizacjach zatrudniających osoby niepełnosprawne dowodzą, że ważną rolę odgrywa kultura - wartości, normy, przekonania pracodawców i pracowników, znajdujące odzwierciedlenie w jej kulturze organizacyjnej i zarządzaniu różnymi kategoriami pracowników.
Pobrania
Bibliografia
Arczewska, M., 2014, Zatrudnienie osób niepełnosprawnych w świetle przepisów prawa międzynarodowego i polskiego, w: Giermanowska, E. (red.), Zatrudniając niepełnosprawnych. Dobre praktyki pracodawców w Polsce i innych krajach Europy, Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Barnes, C., Mercer, G., 2008, Niepełnosprawność, tłum. P. Morawski, Wydawnictwo Sic!, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Barnes, C., Roulstone, A., 2005, "Work" is a Four-letter Word: Disability, Work and Welfare, w: Roulstone, A., Barnes, C. (eds.), Working futures? Disabled People, Policy and Social Inclusion, The Policy Press University of Bristol, Bristol.
Zobacz w Google Scholar
Boeri, T., Ours, van, J., 2011, Ekonomia niedoskonałych rynków pracy, tłum. P. Lewandowski i in., Wolters Kluwer Polska, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Europejska strategia w sprawie niepełnosprawności 2010-2020: Odnowione zobowiązanie do budowania Europy bez barier [KOM (2010)636] wersja ostateczna.
Zobacz w Google Scholar
Foucault, M., 2000, Szaleństwo i społeczeństwo, w: Foucault, M. (red.), Filozofia, historia, polityka. Wybór pism, tłum. D. Leszczyński, L. Rasiński, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Finkelstein, V., 1980, Attitudes and Disabled People, Work Rehabilitation Found, New York.
Zobacz w Google Scholar
Frieske, K.W., 2013, O liczeniu niepoliczalnego: iluzje "ducha epoki". O roli kultury w polityce społecznej, w: Balczerzak-Paradowska, B. (red.), Praca i polityka społeczna. Współczesne tendencje i wyzwania, IPiSS, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Frieske, K.W., 2003, Wstęp, w: Frieske, K.W. (red.), Deregulacja polskiego rynku pracy, IPiSS, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Garbat, M., 2012, Zatrudnianie i rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnością w Europie, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielina Góra.
Zobacz w Google Scholar
Giermanowska, E. (red.), 2014, Zatrudniając niepełnosprawnych. Dobre praktyki pracodawców w Polsce i innych krajach Europy, Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Giermanowska, E., 2014a, Zatrudnianie niepełnosprawnych pracowników. Oczekiwania pracodawców, w: Giermanowska, E. (red.), Zatrudniając niepełnosprawnych. Dobre praktyki pracodawców w Polsce i innych krajach Europy, Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Giermanowska, E., Racław, M., 2014, Pomiędzy polityką życia, emancypacją i jej pozorowaniem. Pytania o nowy model polityki społecznej wobec zatrudnienia osób niepełnosprawnych, Studia Socjologiczne, nr 2, s. 107-127, numer tematyczny: Gąciarz, B. (red.), Niepełnosprawność. Wyzwania teorii i praktyki.
Zobacz w Google Scholar
Gąciarz, B., 2014, Przemyśleć niepełnosprawność na nowo. Od instytucji państwa opiekuńczego do integracji i aktywizacji społecznej, Studia Socjologiczne, nr 2, s. 15-42, numer tematyczny: Gąciarz, B. (red.), Niepełnosprawność. Wyzwania teorii i praktyki.
Zobacz w Google Scholar
Gąciarz, B., Giermanowska, E. (red.), 2009, Zatrudniając niepełnosprawnych. Wiedza, opinie i doświadczenia pracodawców, ISP, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Hartmann, A., 2013, Usługi społeczne specyfika, zadania i kierunki rozwoju z perspektywy teorii socjologicznych, w: Evers, A., Heinze, R.G., Olk, T. (red.), Podręcznik usług społecznych - przykład Niemiec, tłum. K. Sosnowska, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Janusza Korczaka, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzona w Nowym Jorku 13 XII 2006 (Dz.U. 2012, poz. 1169).
Zobacz w Google Scholar
Kozek, W., 2013, Rynek pracy. Perspektywa instytucjonalna, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Kryńska, E., Pater, K., 2013, Zatrudnienie osób niepełnosprawnych - perspektywy wzrostu. Raport syntetyczny (projekt), IPiSS, CBOS, PFRON, Warszawa, https://www.ipiss.com.pl/projekt?-badawczy=publikacje-8 [dostęp: 1.09.2014].
Zobacz w Google Scholar
Kryńska, E., Kwiatkowski, E., 2013, Podstawy wiedzy o rynku pracy, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Zobacz w Google Scholar
Kwiatkowski, E., 2003, Problem regulacji rynku pracy w alternatywnych opisach gospodarki, w: Frieske, K.W. (red.), Deregulacja polskiego rynku pracy, IPiSS, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Merton, R., 1982, Struktura społeczna i anomia, w: Merton, R. (red.), Teoria socjologiczna i struktura społeczna, tłum. E. Morawska, J. Wertenstein-Żuławski, PWE, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Porter, M.E., 2003, Postawy, wartości i przekonania a makroekonomia dobrobytu, tłum. Dymczyk, S., w: Harrison, L.E., Huntington, S.P. (red.), Kultura ma znaczenie. Jak wartości wpływają na rozwój społeczeństw, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Rymsza, M., 2013, Aktywizacja w polityce społecznej. W stronę rekonstrukcji europejskich welfare states?, IFiS PAN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Skąpska, G., 2009, Komunikacja o prawie a świadomość prawna i kultura prawna - krótki komentarz socjologa, w: Slany, K., Seręga, Z. (red.), Sprostać zmianom. Szkice o powinnościach współczesnej socjologii, Zakład Wydawniczy "NOMOS", Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Sztompka, P., 2005, Socjologia zmian społecznych, Wydawnictwo Znak, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Woźniak, Z., 2008, Niepełnosprawność i niepełnosprawni w polityce społecznej. Społeczny kontekst medycznego problemu, Wydawnictwo SWPS "Academica", Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
