Pomiar i ujawnianie transakcji między podmiotami powiązanymi w regulacjach prawa bilansowego i podatkowego

Abstrakt

Postępujący proces globalizacji gospodarki światowej spowodował, że coraz więcej transakcji odbywa się wewnątrz grup kapitałowych. Istnienie powiązań pomiędzy podmiotami ułatwia swobodne ustalanie cen w transakcjach między nimi oraz wykorzystanie cen do osiągania istotnych celów przedsiębiorstwa. Ceny ustalane między podmiotami powiązanymi są wykorzystywane przede wszystkim jako narzędzie do redukcji obciążeń podatkowych. Władze poszczególnych państw bronią się przed takim uszczupleniem swoich dochodów i wprowadzają regulacje mające zapobiegać transferowi zysków. W kwestii opodatkowania transakcji dokonywanych w ramach przedsiębiorstw ponadnarodowych można mówić o międzynarodowym konsensusie. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) zaleca ustalanie cen w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi na podstawie ceny rynkowej, czyli takiej, jaką między sobą ustaliłyby podmioty niezależne, a więc ceny transakcyjnej. Większość krajów, w tym Polska, przyjęła takie rozwiązanie. Zagadnienie cen transferowych jest determinowane krajowymi i międzynarodowymi regulacjami prawnymi w obszarze prawa bilansowego i podatkowego. Szczególną rangę przypisano obowiązkowej dokumentacji podatkowej w tym obszarze, a także zakresowi ujawnień informacji na temat transakcji między podmiotami powiązanymi.